ඇල්ජීරියාව, නිල වශයෙන් ඇල්ජිරියා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි මහජන සමූහාණ්ඩුව ලෙස හඳුන්වයි. උතුරු අප්‍රිකාවේ රටකි. අප්‍රිකාවේ හා අරාබි ලෝකයේ පිහිටා ඇති විශාලතම රට ඇල්ජීරියාව වේ. ඇල්ජීරියාව ඊසාන දෙසින් ටියුනීසියාවට, ගිනිකොන දෙසින් නයිජර්, නැගෙනහිරින් ලිබියාව, නිරිත දෙසින් මාලි, බටහිරින් මොරොක්කෝව, උතුරින් මධ්‍යධරණී මුහුදට මායිම් වේ. ජනගහනයෙන් වැඩි පිරිසක් සාරවත් උතුරේ ජීවත් වන අතර සහරා කාන්තාරය දකුණේ ආධිපත්‍යය දරයි. ඇල්ජීරියාවේ විශාලත්වය වර්ග කිලෝමීටර් 2,381,741 (වර්ග සැතපුම් 919,595) වේ. ප්‍රදේශය අනුව ලොව දහවන විශාලතම රට අතර අප්‍රිකාවේ ද විශාලතම රට ඇල්ජීරියාව වේ. 45,433,035 (2022 ජූනි 5) ක ජනගහනයක් සහිත ඇල්ජීරියාව අප්‍රිකාවේ නවවන වැඩිම ජනගහනය සහිත රට වන අතර ලෝකයේ 32 වන වැඩිම ජනගහනය සහිත රට වේ.අගනුවර සහ විශාලතම නගරය ඇල්ජියර්ස් වේ.

ඇල්ජිරියා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි මහජන සමූහාණ්ඩුව

الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية (අරාබි)
අල්-ජුම්හුරියියා අල්-ජසා'ඉරිය්යා අඩ්-ඩිමුක්‍රටියියා අස්-සා බියියා
République algérienne démocratique et populaire  (ප්‍රංශ)
ඇල්ජීරියාව හී ධජය
ධජය
{{{coat_alt}}}
ලාංඡනය
උද්යෝග පාඨය: بالشعب وللشعب
("ජනතාව විසින් ජනතාව වෙනුවෙන්")[1][2]
ජාතික ගීය: කස්සමන්
Location of  ඇල්ජීරියාව  (dark green)
Location of  ඇල්ජීරියාව  (dark green)
අගනුවරඇල්ජියර්ස්
36°42′N 3°13′E / 36.700°N 3.217°E / 36.700; 3.217
විශාලතම නගරයඅගනගරය
නිල භාෂාව(න්)
වෙනත් භාෂාවන්ඇල්ජීරියානු අරාබි භාෂාව (Darja) (lingua franca)
ප්‍රංශ[3][lower-alpha 1]
ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්
ආගම
ජාති නාම(ය)ඇල්ජීරියානු
රජයඒකීය අර්ධ ජනාධිපති ක්‍රමය සහිත ව්‍යවස්ථාමය ජනරජය
අබ්දල්මජීඩ් තෙබූන්
Aymen Benabderrahmane
ව්‍යවස්ථාදායකයපාර්ලිමේන්තුව
ජාතික කවුන්සිලය
මහජන ජාතික සභාව
නිර්මාණය
වර්ග ප්‍රමාණය
• සම්පූර්ණ
2,381,741 km2 (919,595 sq mi) (10 වැනි)
• ජලය (%)
1.1
ජනගහණය
• 2021 ඇස්තමේන්තුව
44,700,000[4] (32nd)
• ඝණත්වය
17.7/km2 (45.8/sq mi) (168th)
දදේනි (ක්‍රශසා)2021 ඇස්තමේන්තුව
• සම්පූර්ණ
$532.565 billion[5] (43rd)
• ඒක පුද්ගල
$11,829[5] (111th)
දදේනි (නාමික)2021 ඇස්තමේන්තුව
• සම්පූර්ණ
$163.512 billion[5] (58th)
• ඒක පුද්ගල
$3,638[5] (130th)
ගිනි (2011)27.6[6][7]
පහළ
මාසද (2019)0.748[8]
ඉහළ · 91 වැනි
ව්‍යවහාර මුදලඇල්ජීරියානු ඩිනාර් (DZD)
වේලා කලාපයUTC+1 (CET)
දින ආකෘතිdd/mm/yyyy
රිය ධාවන මං තීරුවදකුණ
ඇමතුම් කේතය+213
අන්තර්ජාල TLD.dz
الجزائر.

ඇල්ජීරියාව පුරාණ නුමිඩියානුවන්, ෆිනීෂියානුවන්, කාර්තජීනියානුවන්, රෝමවරුන්, වැන්ඩල්ස්, බයිසැන්තයින්, උමයියාඩ්, අබ්බාසිඩ්, රූස්ටමිඩ්, ඉඩ්‍රිසිඩ්, අග්ලබිඩ්, ෆාතිමිඩ්, සිරීඩ්, හම්මඩියාඩ්ස්, අල්මෝර්හාවිඩ්ස්, අල්මෝර්හාවිඩ්ස්, අල්මෝර්හාවිඩ්ස්, අල්මෝර්හාවිඩ්ස්, අල්මෝර්හවිඩ්ස්නිඩ්ස් ආදී බොහෝ ශිෂ්ටාචාර, අධිරාජ්‍ය සහ රාජවංශ සමඟ සම්බන්ධ අතීතයක් ඇල්ජීරියාවට ඇත.ඔටෝමන්වරුගේ සහ ප්‍රංශ යටත් විජිත අධිරාජ්‍යයක් ලෙසද ඇල්ජීරියාව පැවතියේ ය. ඇල්ජීරියාවේ ජනගහනයෙන් අතිමහත් බහුතරයක් ඉස්ලාම් ආගම පිළිපදින අතර අරාබි සහ බර්බර් යන නිල භාෂා ලෙස භාවිතා කරයි.

ඇල්ජීරියාවට ලෝකයේ දහසයවන විශාලතම තෙල් සංචිත සහ නවවන විශාලතම ස්වාභාවික වායු සංචිත ඇත. ජාතික තෙල් සමාගම වන Sonatrach, යුරෝපයට විශාල වශයෙන් ස්වභාවික ගෑස් සපයන අප්‍රිකාවේ විශාලතම සමාගම වේ. ඇල්ජීරියාව අප්‍රිකානු සංගමය, අරාබි ලීගය, OIC, OPEC, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධාන වල සමාජිකයෙක් වන අතර Arab Maghreb සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි.

ඉතිහාසයසංස්කරණය

ප්‍රාග් ඵෙතිහාසික සහ පැරණි ඉතිහාසයසංස්කරණය

මීට වසර මිලියන 1.8 ක් පමණ පැරණි ගල් කෞතුක වස්තු සොයාගෙන ඇති අතර එය උතුරු අප්‍රිකාවේ පැරණිතම පුරාවිද්‍යාත්මක ද්‍රව්‍ය ලෙස සැලකේ. Ain Boucherit හි අසල කැණීම් කරන ලද ගල් කෞතුක වස්තු සහ කැපූ සලකුණු සහිත අස්ථි වසර මිලියන 1.9 ක් පැරණි යැයි ගණන් බලා ඇති අතර පැරණි ගල් කෞතුක වස්තු පවා වසර මිලියන 2.4 ක් තරම් පැරණි වනු ඇත. එබැවින්, Ain Boucherit සාක්ෂි මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ, පූර්වගාමී hominins උතුරු අප්‍රිකාවේ මධ්‍යධරණී මායිමේ සිතුවාට වඩා බොහෝ කලකට පෙර වාසය කළ බවයි.

  1. "Constitution of Algeria, Art. 11". El-mouradia.dz. language: France and Arabic (government language); people of Algeria speak Arabic and Berber. 18 July 2012 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. Retrieved 17 January 2013.
  2. "Constitution of Algeria; Art. 11". Apn-dz.org. 28 November 1996. 25 July 2013 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. Retrieved 17 January 2013.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 "The World Factbook – Africa – Algeria". CIA. Retrieved 20 Mar 2021.
  4. "Démographie" [Demography] (PDF). Office National des Statistiques (ප්‍රංශ බසින්). 18 May 2020. Archived (PDF) from the original on 21 July 2020. Retrieved 3 October 2020.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 "World Economic Outlook Database". IMF.org. International Monetary Fund. Retrieved 22 October 2021.
  6. "Distribution of Family Income – Gini Index". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Archived from the original on 13 June 2007. Retrieved 1 September 2009.
  7. "GINI index (World Bank estimate)". data.worldbank.org. World Bank. Archived from the original on 18 November 2018. Retrieved 24 February 2019.
  8. Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF). United Nations Development Programme. 15 December 2020. pp. 343–346. ISBN 978-92-1-126442-5. Retrieved 16 December 2020.


උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: "lower-alpha" නම් කණ්ඩායම සඳහා <ref> ටැග පැවතුණත්, ඊට අදාළ <references group="lower-alpha"/> ටැග සොයාගත නොහැකි විය.

"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=ඇල්ජීරියාව&oldid=502438" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි