පොස්පරස්

(Phosphorus වෙතින් යළි-යොමු කරන ලදි)

පොස්පරස් යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 15 වූ මූලද්‍රව්‍යයයි. එහි රසායනික සංකේතය P ය. පොස්පරස් ඒක පරමාණුක ඝණයකි. ආවර්තිතා වගුවේ V (5) කාණ්‍ඩයේ සිටී. ෆොස්පරස් කහ හෝ රතු පැහැතිය. පොස්පරස් හි ඉලෙට්‍රොනික වින්‍යාසය 2,8,5 වේ. ආවර්තය 3 වන අතර කාන්ඩය V වේ. සාදන ප්‍රධාන අයනය -3 වේ. ප්‍රධාන සංයුජතාව 3 වේ. පොස්පරස් අලෝහයකි.දහන ද්‍රවට්‍යකි

සිලිකන්phosphorusසල්ෆර්
N

P

As
මුහුණුවර
අවර්ණ, ඇලෙන සුළු සුදු, කහ, තද රතු පාට, රතු, දම්, කළු

waxy white (yellow cut), red (granules center left, chunk center right), and violet phosphorus
ප්‍රධාන ගුණ
නම, සංකේතය, ක්‍රමාංකය phosphorus, P, 15
උච්චාරණය /ˈfɒsfərəs/ FOS-fər-əs
මූලද්‍රව්‍ය කාණ්ඩය අලෝහ
කාණ්ඩය, ආවර්තය, ගොනුව 153, p
සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය 30.973762(2) g·mol−1
ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය [Ne] 3s2 3p3
කවච වල ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාව 2, 8, 5
ද්‍රව්‍යමය ගුණ
ඝනත්වය (කා.උ. දී) (white) 1.823, (red) ≈ 2.2 – 2.34, (violet) 2.36, (black) 2.69 g·cm−3
ද්‍රවාංකය (white) 44.2 °C, (black) 610 °C
ඌර්ධවපානාංකය (red) ≈ 416 – 590  °C, (violet) 620 °C
තාපාංකය (white) 280.5 °C
විලයන එන්තැල්පිය (white) 0.66 kJ·mol−1
වාෂ්පීභවන එන්තැල්පිය (white) 12.4 kJ·mol−1
විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව (25 °C) (white)
23.824 J·mol−1·K−1
වාෂ්ප පීඩනය (white)
පීඩ. (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
උෂ්. (K) 279 307 342 388 453 549
වාෂ්ප පීඩනය (red, bp. 431 °C)
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 455 489 529 576 635 704
පරමාණුක ගුණ
ඔක්සිකරණ අංකය 5, 4, 3, 2[1], 1 [2], -1, -2, -3
(mildly acidic oxide)
විද්‍යුත් ඍණතාව 2.19 (පෝලිං පරිමාණයෙන්)
අයනීකරණ ශක්ති 1වන: 1011.8 kJ·mol−1
2වන: 1907 kJ·mol−1
3වන: 2914.1 kJ·mol−1
සහසංයුජ අරය 107±3 pm
වැන්ඩ වාල්ස් අරය 180 pm
ප්‍රකීර්ණක
චුම්බකත්වය (white,red,violet,black) diamagnetic[3]
තාප සන්නායකතාව (300 K) (white) 0.236, (black) 12.1 W·m−1·K−1
නිකර මාපාංකය (white) 5, (red) 11 GPa
CAS ලේඛනගත අංකය 7723-14-0
ඉතාමත් ස්ථායී සමස්ථානික
ප්‍රධාන ලිපිය: phosphorus වල සමස්ථානික
සමස්. ස්.සු. අර්ධ ජීව කාලය ක්.නිය. ක්.ශ. (MeV) ක්.නිශ්.
31P 100% 31P is stable with 16 neutrons
32P syn 14.28 d β 1.709 32S
33P syn 25.3 d β 0.249 33S

මූලාශ්‍ර

සංස්කරණය
  1. ^ webelements
  2. ^ Ellis, Bobby D.; MacDonald, Charles L. B. (2006). "Phosphorus(I) Iodide: A Versatile Metathesis Reagent for the Synthesis of Low Oxidation State Phosphorus Compounds". Inorganic Chemistry. 45 (17): 6864. doi:10.1021/ic060186o. PMID 16903744.
  3. ^ Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=පොස්පරස්&oldid=484957" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි