ආදි පරාශක්ති

සර්වබලධාරි දෙවඟන
(මහාදේවී වෙතින් යළි-යොමු කරන ලදි)

ආදි පරාශක්ති හෙවත් ආදිශක්ති (සංස්කෘත: आदिशक्ति) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ හින්දු ආගමට අනුව විශ්වය නිර්මාණය කෙරූ සර්වබලධාරි දෙවඟන හෝ දිව්‍යමය මවයි. ඇයව වඩාත් ප්‍රචලිතව "පරම ශක්ති", "මහා ශක්ති", "මහාදේවී", හෝ වඩාත් සරලව "ශක්ති" ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.[4] ශෛවනයන් ඇයව දුර්ගා ලෙසින් සලකන අතර ශක්ත බැතිමතුන් භුවනේශ්වරී සහ ත්‍රිපුර සුන්දරී සළකයි.

ආදි පරාශක්ති
සර්වබලධාරි දෙවඟන, විශ්වයේ මෑණියන්, මාතෘ දෙවඟන, බ්‍රහ්මන්, මහාදේවී
MET DT4003.jpg
සංස්කෘත පරිවර්තනයādi Parāshakti
අනුබැඳිය
වාසභවනයමණිද්වීපය චින්තාමණී ගෘහ[3]
මන්ත්‍රයඕම් ඓම් හ්‍රීම් ශ්‍රීම් ක්ලීම්
ආයුධයපාෂ, අංකුශය, චක්‍ර, ශංඛය, ත්‍රිශූලය සහ වෙනත්
සංකේත
  • ඕම්
  • ශ්‍රී යන්ත්‍රය
වාහනයස්වරූප අනුව වෙනස් වේ.
පාඨ ග්‍රන්ථ

හින්දු ධර්මයසංස්කරණය

ශෛව ආගමසංස්කරණය

ශිව පුරාණ පවසන්නේ ආදි පරාශක්තිය භෞතික ස්වරූපයෙන් පරමා ප්‍රකෘතිය ලෙස ශිව දෙවියන්ගේ වම් භාගයෙන් ප්‍රකට වූ බවයි. ආදි ශක්තිය සෑම විශ්වයකම සෑම පාර්වතී හා ශිව එක්වීමක් තුළින් සෑම විශ්වයකම ජීවයේ පරිණාමය ගෙන එන බව ලිංග පුරාණය පවසයි. ස්කන්ධ පුරාණය සහ මාර්කණ්ඩේය පුරාණය පවසන්නේ පාර්වතී දේවිය යනු ආදි ශක්තියේ බෞතික ස්වරූපය මෙන්ම නිර්මාණයේ දිව්‍යමය මාතාව බවයි.[5][6]

ශක්තී ධර්මයසංස්කරණය

ශක්තයන් දේවිය අරුත් ගන්වන්නේ උත්තරීතර අවසාන සදාකාලික යථාර්ථය වන බ්‍රහ්මන් ලෙසයි. ඇය සියලු නිර්මාණයේ ප්‍රභවය වන අතර එය පවත්වාගෙන යන ශක්තිය සේම සියල්ල විනාශයට පත් කරන ශක්තිය යි. ඇය පුරුෂ ස්වරූපයෙන් ශිව ලෙස ප්‍රකට වූ අතර ශිව ඇයගේ අර්ධ භාගය යි.[7]

වැදගත්කමසංස්කරණය

පාර්වතී ලෙස පෙනී සිටීමට පෙර පරාශක්ති භුවනේශ්වරීය හිමාලය රජු ඉදිරියේ පෙනී සිටිමින් දිව්‍යමය, සදාකාලික ඥානය ඔහුට හෙළි කළ බව දේවි ගීතාව තුළ සඳහන් වේ. තමා ආරම්භයක් හෝ අවසානයක් නොමැති පරම, සදාකාලික සත්‍යය බව ඇය පැහැදිලි කළාය. සමස්ථ විශ්වයම ඇගේ නිර්මාණයකි. ඇය එකම ජයග්‍රාහිකාව වන අතර ජයග්‍රහණයේ ප්‍රකාශනයම වේ. ඇය ප්‍රකාශිත, ප්‍රකාශ නොවූ හා එය ඉක්මවා ගිය දිව්‍යමය තාවයකි. ඇය රජුට තම විශ්ව ස්වරූපය දර්ශන කළ අතර; සත්‍යලෝකය ඇගේ නළලෙහි පිහිටා තිබුණි; නිර්මාණය කෙරූ විශ්වය ඇගේ හිසකෙස් විය; සූර්‍යයා හා චන්ද්‍රයා ඇගේ නේත්‍රාය; ඇගේ කන්වල සතර දිශාවන් විය; වේද යනු ඇගේ වචන ය; මරණය, සෙනෙහස සහ හැඟීම් ඇගේ දසන් විය; මායාව ඇයගේ සිනහවෙන් ප්‍රකට විය.

ශක්ත පුරාණ තුළසංස්කරණය

දේවී භාගවත පුරාණය සඳහන් කරන්නේ ශිව දෙවියන් ඇයගේ “හ්‍රීම්" යන බීජ මන්ත්‍රය භාවිතා කරමින් වසර දහස් ගණනක් පුරා ඇය උදෙසා ධ්‍යාන වැඩූ බවයි. ආදි පරාශක්තිය ස්වරූපයක් රහිත (පරමාත්මය) සහ ස්වරූපයක් සහිත උත්තරීතර විඥානය ලෙසින් සැළකේ. ඇයගේ සහකාර තත්වයේදී (ස්වරූප සහිත) ඇය විශ්වයේ මෑණියන් ලෙස සියලුම ලෝකයන් ඉක්මවන සර්වලෝක මණිද්වීපය තුළ විරාජමානව සිටින බව පැහැදිලි වේ. ඇය මහාදේවිය වන අතර, අනෙක් සියලුම දෙවි දේවතාවුන් ඇයගේ විවිධ ස්වරූපයන් වේ.

මාර්කණ්ඩේය පුරාණයේ දේවී මාහාත්ම්‍යම් තුළ ත්‍රීමූර්තිය ඇතුළු උප දේවතාවුන් ඇයව මෙලෙස ප්‍රශංසා කරයි.[8]

ඍෂ්ටි ස්ථිති විනාශානාම්
ශක්තිභූතේ සනාතනි ।
ගුණාශ්‍රයේ ගුණමයේ
නාරායනී නමෝස්තුතේ ॥

එහි අරුත මෙසේය.

සියල්ල නිර්මාණය කරන, සංරක්ෂණ සහ විනාශ කරන, සමස්ථ ගුණයන්ගේ මූලය මෙන්ම ප්‍රතිමූර්තිය වන්නා වූ නාරායනියට අපගේ නමස්කාරය වේවා!

ආදි පරාශක්තියේ ස්වරූපසංස්කරණය

දේවි පාර්වතීය යනු පරාශක්තියේ පූර්ණ භෞතික ස්වරූපයයි.එනම් පරාශක්තියෙ මනුශ්‍ය රුවයි.[9] පාර්වතිය තම පෙර ජන්මයේදි සතී දේවියයි. පාර්වතීය කරුණාවන්ත හා ආදරණීය මාතෘ දේවිය ලෙස පෙන්වනු ලැබේ.

ශක්ති සම්ප්‍රදායන්ට අනුව දේවිය යනු සර්වබලධාරි දෙවියන් වේ. විශ්වයන් තුල සිටින බ්‍රහ්ම, විෂ්ණු සහ ශිව යන ත්‍රිමූර්තීන් ඇය යටතේ පවතින අතර ඔවුනට ඇයගේ ශක්තිය නොමැතිව ක්‍රියා කළ නොහැක. මේ අනුව, ඇය ආදි පරාශක්තිය වන බැවින් ඇය ශක්තිවාදයේ උත්තරීතර දේවිය හා ප්‍රාථමික දේවිය ලෙස සැලකේ. අද්වෛත වේදාන්ත ශක්තී වන්දනය අනුව කුමන දිව්‍යමය ස්වරූපයකට වන්දනා කරත් වන්දනා කරනු ලබන්නේ ආදි පරාශක්තියටයි.

දේවී භාගවත පුරාණයේ ඇයව විස්තර කරනු ලබන්නේ භුවනේශ්වරී දේවියගේ ස්වරූපයෙනි. භුවනේශ්වරි යන්නෙහි අරුත වන්නේ අවකාශයට ඊශ්වරිය යන්නයි. ඇය පාශයක්, අංකුසයක් මෙන්ම අභය සහ වරද මුද්‍රාවන් පෙන්වමින් සිටි. ඇය බ්‍රහ්ම, විෂ්ණු, රුද්‍ර සහ ඊශ්වර පාද සතර වන කොට්ටය සදාශිව වන ආසනයක විරාජමානව සිටි.

ඇය ධර්මය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා යම් යම් කාලයන් තුළ විවිධ ස්වරූප ප්‍රකට කරයි. ඉහළම අනුපිළිවෙලෙහි යෝගීන්ට අනුව, ඇය ජිවීන්ගේ ශරීරය තුල කුණ්ඩලිනියේ ස්වරූපයෙන් වාසය කරන ශක්තියයි.

කාලි කුල සම්ප්‍රදාය තුළ ආධ්‍යා කාලි දේවිය පරාශක්තියේ පරම ස්වරූපයයි. ඇය ශුණ්‍යතාව මෙන්ම ආරම්භයද පෙන්නුම් කරයි. ඇයගේ රෞද්‍ර ස්වරූපය ජිවින්ට සංසාරයේ යථාර්ථය පෙන්නුම් කරන අතර භක්තිකයන්ට පරම මුක්තියද දායාද කරන බව මහාභාගවත පුරාණය තුල දැක්වේ. ඇය විෂ්ණු දෙවියන්ට මධු-කෛතභ සංහාරය කිරීමටත් දුර්ගා දේවියට ශුම්භ-නිෂුම්භ සංහාරය කිරීමටත් උපකාරි වුවාය.

ප්‍රතිමාශිල්පයසංස්කරණය

ආදි පරශක්ති සාමාන්‍යයෙන් දැකිය හැක්කේ වියුක්ත දෙවඟනක් ලෙස ය. නමුත් ඇයගේ ස්වරූප පිළිබඳව දේවී භාගවත පුරාණ, කාලිකා පුරාණ, බ්‍රහ්මාණ්ඩ පුරාණ, දේවී මාහාත්ම්‍ය සහ ත්‍රිපුරා රහස්‍ය ආදියෙහි සඳහන් කොට ඇත. දේවී භාගවත පුරාණය තුළ ඇයව භුවනේශ්වරී ස්වරූපයෙන් අරුත් ගන්වා ඇති අතර ඇයට අත සතරකි එහි පාසයක්, අංකුසයක් දරමින් අභය සහ වරද මුද්‍රාවන් පෙන්වමින් සිටි. ඇගේ වතෙහි තාරකා මිලියන ගණනක දීප්තිය අඩංගු වන අතර ඇගේ අලංකාරය එතරම්ම විශිෂ්ට ය.

වෙනත් දෙවිවරුන් සමඟ සම්බන්ධයසංස්කරණය

ශක්ති ධර්මයට අනුව සමස්ථ දෙවියන් බ්‍රහ්මයන් ආදි පරාශක්තියේ ස්වරූපයි. ඒ අතරින් නව ග්‍රහ මණ්ඩලය සහ විෂ්ණු දස අවතාර වලට පරාශක්තියේ ඇති සම්බන්ධතාව විශේෂ කොට දැක්වේ.

නව ග්‍රහ මණ්ඩලය සමඟසංස්කරණය

 
නවදුර්ගා දේවීන්

දුර්ගා දේවියගේ නවදුර්ගා ස්වරූප නව ග්‍රහ මණ්ඩලයට ශක්තිය ලබා දේ.

  • කුෂ්මාණ්ඩා දේවිය හිරුට ශක්තිය ලබා දේ.
  • මහාගෞරි දේවිය රාහුට ශක්තිය ලබා දේ.
  • කාලරාත්‍රී දේවිය සෙනසුරු පාලනය කරනු ලබයි.
  • සිද්ධිදාත්‍රී දේවියට කේතුට ශක්තිය ලබා දේ.
  • කාත්‍යායනී දේවිය ගුරු ග්‍රහයාට ශක්තිය ලබා දේ.
  • බ්‍රහ්මචාරිනී දේවිය කුජට ශක්තිය ලබා දේ.
  • චන්ද්‍ර ග්‍රහයාගේ ශක්තිය දරා සිටින්නේ ශෛලපුත්‍රී (පාර්වතී) ස්වරූපයයි.
  • ස්කන්ධ මාතාව බුධ ග්‍රහයා පාළනය කරනු ලබයි.
  • සිකුරු ග්‍රහයා පාලනය කරනු ලබන්නේ චන්ද්‍රඝණ්ටා දේවියයි.

මෙලෙස නවදුර්ගා ස්වරූප වලින් නව ග්‍රහයන් පාලනය කරත් ග්‍රහ දෝෂ සඳහා පොදුවේ දුර්ගා දේවිය වන්දනා කරනු ලබයි.

දස අවතාර සමඟසංස්කරණය

පරාශක්තියේ දස මහාවිද්‍යාවන් විෂ්ණු දස අවතාර වල ශක්තිය වේ.

මහාවිද්‍යා සමග අනුරූප අවතාර දහය
අංකය දේවියගේ නම අවතාරයේ නම
1. කාලී කෘෂ්ණ
2. තාරා (දේවී) රාම
3. ත්‍රිපුර සුන්දරී වාමන
4. භෛරවී වරාහ
5. භුවනේශ්වරී කල්කී
6. චින්නමස්තා නරසිම්හ
7. මාතංගී පර්ශුරාම
8. බගලාමුඛී කුර්ම
9. කමලාත්මිකා බලරාම
10 ධූමාවතී මත්ස්‍ය

සටහන්සංස්කරණය

  1. Vasantānanta (Swami.), Nā Irāmaccantiraṉ (1993). Sri Lalita Sahasranamam: Nama-wise Commentary in English with Text in Sanskrit. p. 358.
  2. Śaṅkarācārya; Tapasyananda (Swami.); , Lakṣmīdhara (1987). Saundarya-lahari of Sri Sankaracarya: with text and translation, and notes based on Lakṣmīdhara's commentary. Sri Ramakrishna Math. p. 70.
  3. Sitaramiah,, Pavani (1993). Sri Kalahasti Easwara Mahima. Pavani Sitaramiah. p. 90.{{cite book}}: CS1 maint: extra punctuation (link)
  4. Srimad Devi Bhagwatam, Devi Gita, Brahmand Purana, Sunder Lehri
  5. Shastri, J. L. (1970). English translation by J. L. Shastri (ed.). The Shiva Purāṇa (includes glossary) – via Wisdom Library.
  6. Shiva Mahapurana | Gitapress Gorakhpur
  7. Dikshitar 1999.
  8. "Matri - Dhyan - Anandamayi Ma". www.anandamayi.org. London 1998: Shree Shree Ma Anandamayee Devotees.{{cite web}}: CS1 maint: location (link)
  9. Kinsley, David (1998). HinduGoddesses: Visions of the Divine Feminine in the Hindu Religious Tradition (ඉංග්‍රීසි බසින්). Motilal Banarsidass Publ. ISBN 978-81-208-0394-7.

ආශ්‍රේයයන්සංස්කරණය

"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=ආදි_පරාශක්ති&oldid=502455" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි