මරණය යනු සත්‍ය වශයෙන්ම වෙන්වීමක්ද නැතහොත් භෞතික ශරිරයෙන් පමණක් වෙන්වීමක්ද? බුදුදහම මෙන්ම ජ්‍යෙතිෂ්‍යයට අනුව ද ඉපදීම මරණය යනු සසර ගමනේ තාවකාලික නැවැතුමක සිදු වන සිදුවීමක් පමණකි. මරණයෙන් පසු සිදුවන බොහෝ සිදුවිම් අපට තවමත් තේරුම් ගත නොහැකිය. අපේ පියවි ඇසට පෙනෙනුයේ මාන දෙකකි. මාන දහසයක් විශ්වයේ පවතින බව බුදු දහමෙහිද සඳහන් වෙයි. මරණෙන් පසු මිනිසුන් යන්නේ එවන් වූ මානයකට ද? දෙවියන්, යකුන් හෝ වෙනත් මළගිය ආත්ම සඳහා වෙන වෙන ම මානයක් පැවැතිය හැකිද? මැරෙන මිනිසුන්ට යළි පැමිණිය හැකිද? මේවා ඔප්පු කරලිය හැකි කරුණු නොවෙයි. එහෙත් ඒවා පිළිබඳ අත්දැකීම් ඇති මිනිසුන් පවසන කරුණු මත මළගිය ආත්ම පිළිබඳ වැඩි යමක් අවබෝධ කර ගැනීමට හැකි වෙයි.

බණ්ඩාරවෙල බදුල්ල මාර්ගයේ අතර මැද ප‍්‍රධාන මාර්ගයට ආසන්නයේ කුඩා කඳුගැටයක් මත අමල්ගේ නිවස පිහිටා තිබුණි. ප‍්‍රධාන මාර්ගයේ සිට සැ¥ අලංකාර පඩි පෙළකින් වත්තට පිවිසිය යුතුය.

රැුකියාවක් නොමැතිව දැඩි මානසික පීඩනයකින් සිටි අමල්ට අනූව දශකයේ මැද සිකුරාදා දිනක කොළඹ ප‍්‍රධාන පෙළේ බීම සමාගමකින්

රැුකියාවක් සඳහා සම්බුඛ පරීක්ෂණයකට කැඳවීමක් ලැබුණි. එය රියැදුරු රැුකියාවකි. අධ්‍යාපන සුදුසුකම් තිබුණ ද වාහන එලවීමට දැඩි ආශාවක් දැක් වූ අමල්ට සම්මුඛ පරීක්ෂණයට කැඳවීම රැුකියාව ලැබුණ හා සතුටට කරුණක් විය.

සඳුදා පෙරවරුවේ ම තම මෝටර් සයිකලයෙන් කොළඹ පෞද්ගලික ආයතනයේ සම්මුඛ පරීක්ෂණයට සහභාගි වීමේ අරමුණින් ඔහු පැමිණියේය. කැඳවීම තිබුණේ පෙරවරු දහයට වුවත් එයට බොහෝ වෙලාවකට පෙර පැමිණ අසුන් ගෙන බලා සිටියේය. ඔහුට එම ආයතනයේ වෑන් රථයක රැුකියාවක් ලැබුණි. එදින සිට ම සේවය කළ හැකිදැයි ආයතනයෙන් විමසූ අතර අමල් එයට කැමැති වූයේ එක පයිනි. රැුකියාවක අවශ්‍යතාව ඒ තරම් තදින් ඔහුට දැනුණි.

අඟහරුවාදා සුපුරුඳු ලෙස ඔහු සේවයට පැමිණියේය. සේවකයන් පැමිණීම සටහන් කරන පොතේ දෙවැනි දිනයට ද අත්සන් තබා ආයතනයේ රාජකාරී වෙනුවෙන් කොළඹ නගරයේ බොහෝ තැන් වෙත වාහනය රැුගෙන ගියේය. බදාදා සවස තුනට පමණ කාර්යාලයේ සේවය කළ ඉනෝකා නම් ලිපිකාරිනියක් හදිසි රාජකාරි කටයුත්තකට යෑම සඳහා වාහනයේ රියැදුරු වූ අමල් ව සොයන්නට විය. අමල් සිටියේ ඔවුන්ගේ ගබඩාවේ එලා තිබූ කාඞ්බෝඞ් පෙට්ටියක් ඉරා ගත් කොටසක් මත දිග ඇදීය. ඔහුගේ එක් නාසයකින් ලේ ස්වල්පයක් ගලා එයි. මොහොතක් ඔහු දෙස බලා සිටි ඉනෝකා අමල් ට කතා කළේය.

‘‘අමල්’’

අමල් ගැස්සී ඇහැරුණේය.

‘‘නහයේ ලේ ඇයි’’

‘‘පීනසේට වෙන්ඩ ඇති’’ යැයි පවසමින් අමල් අතින් නාසය පිස දැම්මේය.

ගමේ යෑමට නොහැකි වූ බැවින් දින තුන ම අමල් ඇන්දේ එක ම ඇඳුම ය. එය බොහෝ සෙයින් පොඩිවී ගොස් ඇති අතර බදාදා සවස් වන විට ඔහු වෙතින් දිස් වූයේ අපිළිවෙළකි. බදාදා සවස හතර හමාර පමණ වන විට යළි ආයතනයට පැමිණීමට ඉනෝකාට සහ අමල්ට හැකි විය. ගමන යන එනතුරු ඉනෝකා සමඟ බොහෝ දේ අමල් කතාබහ කළේය. යළි ආයතනයට පැමිණි අමල් ව ඉන්පසු කිසිවකු දුටුවේ නැත. බ‍්‍රහස්පතින්දා සේවයට පැමිණියේ ද නැත. සිකුරාදා පෙරවරුවේ ආයතනයෙන් බණ්ඩාරවෙල නිවසට දුරකථන ඇමැතුමක් ගත්තේ ය. ඒ ඉනෝකා මිස්මය.

‘‘අමල් ඉන්නවද?

කවුද කතා කරන්නේ..’’ පිරිමි අයකු අමල්ගේ නිවසේ දුරකථනයට පිළිතුරු සපයන්නට විය.

‘‘මම අමල් වැඩ කරන ආයතනයෙන්...’’

‘‘අමල්... නැති වුණානේ...’’

‘‘නැති වුණා කිව්වේ...’’

‘‘එයාගේ අවසන් කටයුතු කළේ බදාදා..’’

‘‘මොකක්...’’

ආයතනයෙන් දුරකථන ඇමැතුම ගත් ඉනෝකාට එතැනින් එහා කතාකර ගත නොහැකි විය. සිදුව ඇත්තේ කුමක්ද? පැවැසුවේ බොරුවක්ද?

ඉන්පසු ආයතනයේ වෙනත් අයකු අමල්ගේ නිවසට කතාකර විස්තර දැන ගත්තේ ය. සඳුදා හිමිදිරි පාන්දර නිවසින් පිට වූ අමල්ට පැමිණීමට හැකිවී ඇත්තේ බෝ ගහ මඩිත්තේ උළු මෝල අසලට පමණි. මීදුමත් සමඟ පාර හරහට පැමිණි ලොරියක යතුරු පැදිය ගැටීමත් සමඟම උඩින් විසිවුණ අමල් අසල තාප්පයේ වැදී ඇදගෙන වැටුණා. කිසිදු තුවාලයක් නැතත් ඔහු යළි නැඟිට්ටේ නැත. හිසේ අභ්‍යන්තරයේ හි වූ තැලීමකින් ඔහු මියගොස් ඇත. අවසන් කටයුතු සිදු කර ඇත්තේ බදාදා සවස හතර හමාරට පමණය.

බීම සමාගමේ සම්මුඛ පරීක්ෂණයට පැමිණියේ අමල්ගේ ආත්මයද? එහෙත් ගැටලූව එය නොවේ. දින තුනක් පැමිණීමේ ලේඛනයේ අත්සන් තබා ඇත. ආයතනයේ වෑන් රථය දින තුනක් කොළඹ නගරයේ බොහෝ මං මාවත්වල රැුගෙන ගොස් ඇත. බොහෝ සේවකයන් සමඟ කතාබහ කර ඇත. ඉනෝකා නම් තරුණිය අමල්ගේ නාසයෙන් ලේ ගලනු දැක ඇත. අවසන් වරට ඉනෝකා සමඟ කත බහ කරමින් වාහනය පදවා ඇත. මෙය සිදුවූයේ් කෙසේද? කාලයක් තිස්සේ සිතෙහි තෙරපෙමින් තිබූ බලාපොරොත්තුව ආශාව ඉටුකර ගැනීමට අමල්ගේ ආත්මය පැමිණියේද?

මේ එවැනිම වූ තවත් සිදු වීමකි. පේරාදෙණිය සරසවියේ නේවාසිකාගාරයේ එක් කාමරයක යෙහෙළියෝ සිවුදෙනක් නතර වී සිටියහ. මේ විභාග පැවැත්වුණු කාලයකි. එක් සිසුවියක් හදිසියේ නිවෙස් බලා පිටත් වූයේ ඇයගේ මවගේ අසනීප තත්ත්වයක් හේතුවෙනි. ඇය දින කිහිපයකට පසු යළි පැමිණියාය. අනෙක් තිදෙනා පාඩම් කරමින් සිටි අතර, ඇය තට්ටු ඇදේ ඉහළ මාලයට නැඟ නිදාගත්තා ය. ඇය පසුදා උදේ මිතුරියත් සමඟ ඇය විභාග කටයුතුවලට ගියේ නැත. අසනීප ගතියක් පවසා ඇය කාමරයටම වී සිටියේය. එදින සවස හතරට පමණ ඇය හදිසි කටයුත්තකට නේවාසිකාගාරයෙන් පිටව ගියා ය. ඇය ගෙට්ටුවෙන් පිටව යන අයුරුත් නැවත පැමිණෙන අයුරුත් මුරකරු දුටුවේය. එදින සවස අධික වර්ෂාවක් පැවැතුණි. ඇය කිසිදු පැකිලීමකින් තොරව හොඳ හැටි වැස්සේ තෙමෙමින් නේවාසිකාගාරය වෙත පැමිණියා ය. ඇදුම් මාරු කරගෙන වැඩි කතාබහකින් තොරව ඇඳට ගොඩ විය. රාත‍්‍රී නවය පමණ පසුවන විට නින්දට පැමිණි මිතුරියෝ ඇඳවලට ගොඩ වී ලයිට් එක නිවන ලෙස එක් අයකුට පැවැසූහ.

සිදු වූයේ කාමරයේ වූ මිතුරියන් තිදෙනා භීතියෙන් මුසපත් වන සිදුවීමකි. උඩ ඇඳේ සිටි අප කලින් පැවැසූ තරුණිය. ඇඳේ වාඩි වූවාය.

ඇෙඟ් දිව වේගයෙන් දික් වී පැමිණ බිත්තියෙහි වූ ස්විචය නිවා දැමීමයි. මෙය දුටු මිතුරියන් තිදෙනා බිය වී කෑ ගසාගෙන එළියට දිව ගියහ. ඉන්පසු කිසිදු දිනයක යළි ඇය දුටුවේ නැත. පසුව ඇය පිළිබඳ සොයා බලන විට දැනගන්නට ලැබුණේ් පළමු දින නිවසට යද්දී රිය අනතුරකින් ඇය මිය ගොස් ඇති බවයි. ඇය යළි නේවාසිකාගාරයට පැමිණි දිනය වන විට ඇගේ අවසන් කටයුතු නිම වී ඇත.

මේ විශ්වයේ අපට තේරුම් ගත නොහැකි බොහෝ සිදුවීම් සිදු වෙයි. අප අතර ම වෙනස් වූ ආත්මයන්ද වෙනස් වූ ශක්තීන්ද ගැවසේ. අපගේ කාර්ය බහුලත්වය මත ඒවා අවබෝධ කර ගත නොහැකි වෙයි. ආත්මයෙන් ආත්මයට ගමන් කරන සිත තුළ ම ඉපදෙන ඉටු කරගත නොහැකි වූ අරමුණු ඉටු කර ගැනීමට මරණින් පසු ද සිත ක‍්‍රියාත්මක වෙයි.

"https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=Holman&oldid=396972" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි