"මල්" හි සංශෝධන අතර වෙනස්කම්

සුළු
පරිවර්තනය
සුළු (ඡායාරූප එක්කිරීම)
සුළු (පරිවර්තනය)
ලොව සුවඳ විහිදවමින් ස්වාභාවිකවම හටගන්නා ඒ අපූර්වතම වස්තුව මලයි.
 
[[ගොනුව:Flower poster 2.jpg|right|250px|thumb|A poster with twelve species of flowers or clusters ofවිවිධ flowersකුලයන්ට ofඅයත් differentපුෂ්ප familiesඑකතුවක්]]
 
මල් යනු ශාකයන්හි ලිංගික ප්‍රජනන අවයවයකි.ජීව විද්‍යාඥයන්ට අනුව මල්වල පුරුෂ හා ස්ත්‍රී ලිංගික කොටස් දක්නට ලැබේ,පුරුෂ කොටස ලෙස පරාගද ස්ත්‍රී කොටස ලෙස කලංකයද මල් තුල ප්‍රධාන වශයෙන් දක්නට ලැබේ.ස්ත්‍රී හා පුරුෂ කොටස් එක්වීම පරාගනය මගින් සිදුවේ.මෙම පරාගනය මගින් සිදුවන ලිංගික සංසේචනය මගින් නව පරපුරකට උපතදියහැකි බීම නිපවීම සිදුවේ.මෙම පරාගනය ක්‍රම දෙකකට සිදුවේ ඒ ස්වපරාගනය හා පරපරාගනය වශයෙනි.
සපුෂ්පික ශාක තම පරාගන ක්‍රියාවලිය පහසු කරගැනීම විවිධ සැකසුම් සහිතව සකස්වී ඇත.සතුන් මගින් පරාගනය සිදුවන ශාකවල සතුන් ආකර්ෂණය සදහා පරාගධානියට ආසන්නව මල්පැණි පිහිටා ඇත.මල්පැණි ලබාගැනීමට මලවෙත එන සතුන්ගේ සිරුරේ පරාග තැවරීම සිදුවන අතර තවත් මලක පැණි උරාබීමට යන විට කලින් ගෑවී තිබූ පරාග අදාල පුෂ්පයේ කලංකය මත පතිතවීමෙන් මලක පූමාංගී හෙවක් පුරුෂ සෛල හා කලංකයමත ඇති ජායාංගී හෙවත් ස්ත්‍රී සෛල සංසේචනයවීම සිදුවේ.මෙම සතුන් මගින් පරාගනය සිදුවන සපුෂ්පික ශාක සතු මල් ඉතා අලංකාර හා සුගන්දවත්ය.බොහෝවිට දිවා කාලයේ පිපෙන මල් විවිධ වර්ණ රටාවලින් අලංකාර වී ඇති අතර රාත්‍රියේ පිපෙන මල් සුදු පැහැති වන අතර ඉතා මිහිරි සුගන්දයක් විහිදුවයි.උදාහරණ ලෙස පිච්ච කඩුපුල් ඇට්ටේරියා ආදී පුෂ්ප දැක්විය හැක.දිවා කාලයේ පිපෙන මල් විචිත්‍ර වර්ණ සහිත අලංකාරව පිපී තිබීම නිසා මල්පැණි බීමට එන සතුන්ට පහසුවෙන් දැකගැනීමට හැකිවේ.රාත්‍රී කාලයේ පිපෙන මල් සුදු පැහැ වර්ණයෙන් යුක්ත වීමත් ඉතා මිහිරි සුවදක් විහිදීමත් නිසා නිශාචර සතුන්ට පහසුවෙන් ලංවීමට හැකිවේ.
 
[[ගොනුව:Callistemon citrinus 3.jpg|thumb|right|''Callistemonකැලිස්ටමොන් citrinusසිට්‍ර්නස් මල'' flowers.|250px]]
 
ඇතැම් සපුෂ්පිත ශාක තම පරාගනය සිදු කරන්නේ සුළග මගිනි.මේ වර්ගයට තෘණ පවුලට අයත් ශාක,මුර්ජ ශාක,මේපල් ශාක තාල වර්ගයට අයත් ශාක ආදිය ගතහැක.මෙම වර්ගයට අයත් මල් එකවර විශාල සංඛාවක් හටගනී මෙවාහි පරාග ඉතා සැහැල්ලු වන අතර විශාල පරාග ප්‍රමාණයක් නිපදවයි.බොහෝවිට මෙම මල් ස්ත්‍රී හා පුරුෂ වශයෙන් වෙන්වෙන්ව පවතී.පුරුෂ කොටස් පමණක් ඇති පූමාංගී මල් ඉතා විශාල සංඛ්‍යාවක් වරෙකට නිපදවේ.පුරුෂ කොටස් පමණක් ඇති පූමාංගී මල් කුඩා වන අතර ස්ත්‍රී කොටස් පමණක් ඇති ජායාංගී පුෂ්ප තරමක් විශාලව වැඩේ.මෙම සුළග මගින් පරාගනය වන පුෂ්ප වල අලංකාර වර්ණවත් බවක් හෝ සුගන්දවත් බවක් නැත.
 
ශාක පුෂ්පයන්හි ව්‍යුහය මීලගට සලකා බලමු.
[[ගොනුව:Mature flower diagram.svg|thumb|400px|right|Diagramපුෂ්පයක showing the main parts of a mature flowerව්‍යුහය]]
 
[[ගොනුව:Crateva religiosa.jpg|thumb|An example of a "perfect flower", this ''[[Crateva religiosa]]'' flower has both stamens (outer ring) and a pistil (center).]]
බොහෝ පුෂ්පයන්හි ජායාංගි හා පූමාංගි කොටස් දෙකම එකම පුෂ්පයක දක්නට ලැබේ.මෙවැනි පුෂ්ප ද්වීලිංගික පුෂ්ප යනුවෙන් හදුන්වයි.ඇතම් පුෂ්පවල ජායාංගී කොටස හා පූමාංගී කොටස වෙන වෙනම පිහිටා ඇත.මෙවැනි පුෂ්ප එ්ක ලිංගික පුෂ්ප යනුවෙන් හදුන්වයි.පූමංගී කොටස පමණක් ඇති පුෂ්ප පූමංගී පුෂ්ප ලෙසත් ජායාංගී කොටස් පමණක් ඇති පුෂ්ප ජායාංගී පුෂ්ප ලෙසත් හදුන්වයි.මෙවැනි පුෂ්පයන්ට උදාහරණ ලෙස වට්ටක්කා කරවිල වැටකොළු ආදී පුෂ්ප දැක්විය හැකිය.බොහෝවිට මෙම ජායාංගී හා පූමාංගී පුෂ්ප එකම ශාකයක වර්ධනය වෙයි.එවැනි ලක්ෂණ සහිත ශාක ඒකගෘහී ශාක යනුවෙන් හදුන්වයි.එහෙත් තවත් ශාකයන්හි ජායංගී පුෂ්පය එක ශාකයකත් තවත් ශාකයක පූමංගී පුෂ්ප ලෙසත් වෙන වෙනම වර්ධනයවේ.මෙවන් ශාක ද්වීගෘහි ශාක යනුවෙන් හදුන්වයි.
[[ගොනුව:ඇන්තූරියම්.jpg|thumb|ඇන්තූරියම් මල]]
මල් වල හැඩය ප්‍රමාණය විශාලත්වය අනුව එකිනෙකින් වෙනස්වේ.විවිධ පුෂ්පවල මණි පත්‍රෙය් හැඩය හා ප්‍රමාණය ද වෙනස්ය.ඇතැම් පුෂ්පවල මණියට අමතරව උප මණියක්ද දක්නට ලැබේ.විවිධ පුෂපවලපුෂ්පවල දල ප්‍රමාණය එකිනෙකට වෙනසියවෙනස්ය.ඇතැම් පුෂ්ප වලට ඇත්තේ එක් දලයක් පමණි.උදාහරණලෙස ඇන්තූරියම් පුෂ්පය දැක්විය හැක.තවත් මල්වල දල දෙකක් තුනක් ආදී වශයෙන්ද දක්වට ලැබේ බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ දල හතරක් හෝ පහක් ඇති පුෂ්පයි.ඇතඅම් පුෂ්පවල දල හයක් අටක් හෝ විශාල දල ප්‍රමාණයක් ඇති පුෂ්පද දැකිය හැකිය.පූමංගය හෙවත් රේණුවල ස්වභාවය අනුවද මල් එකිනෙකට වෙනස්වේ.ඇතුම් පුෂ්පවල රේණු කිහිපයක් දක්නට ලැබේ.රේණුවේ දණ්ඩ හෙවත් සූත්‍රිකා විවිධ දිගින් යුක්තව දක්නට ලැබේ.ඇතැම් මල්වල සූත්‍රිකා කුඩාවට පිහිටා ඇති අතර තවත් මල්වල සූත්‍රිකා දික්ව පිහිටා ඇත.
[[ගොනුව:Lillium Stamens.jpg|250px|thumb|right|Christmas Lillium (Lilium longiflorum). 1. Stigma, 2. Style, 3. Stamens, 4. Filament, 5. Petal]]
=== Floral formula ===
A ''floral formula'' is a way to represent the structure of a flower using specific letters, numbers, and symbols. Typically, a general formula will be used to represent the flower structure of a plant [[family (biology)|family]] rather than a particular species. The following representations are used:
 
'''Ca''' = calyx (sepal whorl; e. g. Ca<sup>5</sup> = 5 sepals)<br />
'''Co''' = corolla (petal whorl; e. g., Co<sup>3(x)</sup> = petals some multiple of three )<br />
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Z''' = add if ''zygomorphic'' (e. g., CoZ<sup>6</sup> = zygomorphic with 6 petals)<br />
'''A''' = ''androecium'' (whorl of stamens; e. g., A<sup>∞</sup> = many stamens)<br />
'''G''' = ''gynoecium'' (carpel or carpels; e. g., G<sup>1</sup> = monocarpous)
 
''x'': to represent a "variable number"<br />
∞: to represent "many"
 
A floral formula would appear something like this:
 
:'''Ca<sup>5</sup>Co<sup>5</sup>A<sup>10 - ∞</sup>G<sup>1</sup>'''
 
Several additional symbols are sometimes used (see [http://botit.botany.wisc.edu/courses/systematics/key.html Key to Floral Formulas]).
 
The four main parts of a flower are generally defined by their positions on the receptacle and not by their function. Many flowers lack some parts or parts may be modified into other functions and/or look like what is typically another part. In some families, like [[Ranunculaceae]], the petals are greatly reduced and in many species the sepals are colorful and petal-like. Other flowers have modified stamens that are petal-like, the double flowers of [[Peonie]]s and [[Rose]]s are mostly petaloid stamens.<ref>{{Cite book | author=Reynolds, Joan; Tampion, John | authorlink= | coauthors= | title=Double flowers: a scientific study | date=1983 | publisher=[Published for the] Polytechnic of Central London Press [by] Pembridge Press | location=London | isbn=978-0-86206-004-6 | pages=41}}</ref> Flowers show great variation and plant scientists describe this variation in a systematic way to identify and distinguish species.
 
Specific terminology is used to descried flowers and their parts. Many flower parts are fused together; fused parts originating from the same whorl are '''[[connate]]''', while fused parts originating from different whorls are '''[[adnate]]''', parts that are not fused are '''free'''. When petals are fused into a tube or ring that falls away as a single unit, they are sympetalous (also called '''gamopetelous.'''} Petals that are connate may have distinctive regions: the cylindrical base is the tube, the expanding region is the throat and the flaring outer region is the limb. A sympetalous flower, with bilateral symmetry with an upper and lower lip, is '''bilabiate'''. Flowers with connate petals or sepals may have various shaped corolla or calyx including: campanulate, funnelform, tubular, urceolate, salverform or rotate.
 
== සංවර්ධනය ==
=== Flowering transition ===

සංස්කරණ

1,558

ක්

"https://si.wikipedia.org/wiki/විශේෂ:MobileDiff/385447" වෙතින් සම්ප්‍රවේශනය කෙරිණි